Zondag 15 februari
17:00
Sacrale muziek van Heinichen en Zelenka in Dresden
Aan het begin van de 18e eeuw biedt het Saksen van Augustus II ‘de Sterke’ (1670 – 1733) en Augustus III (1696 – 1763) een bijzonder landschap: officieel luthers kiesgebied, maar met een katholiek hof in Dresden, met een Hofkirche en een hoforkest. Voor deze kerk – dat zowel een politiek uithangbord als een gebedsplaats is – werd een groot deel van de sacrale muziek van Dresden gecomponeerd.
Johann David Heinichen, leerling van Johann Kuhnau in Leipzig, kende zijn eerste succes als operacomponist in Italië en publiceert een belangrijk traktaat over de basso continuo. In Rome geeft hij ook les aan prins Leopold van Anhalt-Köthen, de toekomstige werkgever van Bach. Vanaf 1716 is hij in Dresden werkzaam en al snel wordt hij kapelmeester.
In nauwe samenwerking met Zelenka en omringd door een orkest waarin met name Pisendel en Quantz schitteren, geeft hij vorm aan het nieuwe gezicht van de katholieke liturgie: psalmen voor de vespers, Magnificat, hymnen en litanieën voor de grote feesten. Zijn Magnificat in La groot behoort tot zijn laatste periode, toen de Hofkirche een glans bereikte die vergelijkbaar was met die van de grote keizerlijke kapellen. Na zijn dood nam Johann Adolph Hasse de leiding van deze instelling over, terwijl Bach er werd geëerd met de titel van hofcomponist.
Jan Dismas Zelenka, geboren in Bohemen, kwam rond 1710 naar Dresden als violist, waarna hij zijn opleiding voortzette bij Johann Joseph Fux in Wenen. Terug aan het Saksische hof werd hij een van de belangrijkste architecten van het vesperrepertoire en nam hij geleidelijk de fakkel over van Heinichen. Zijn Latijnse cantate Immisit Dominus pestilentiam, een meditatie over plagen en boetedoening, draagt het stempel van een tijdperk dat getekend was door oorlog en epidemieën; zijn Dixit Dominus in re groot, met trompetten en pauken, is ongetwijfeld bedoeld voor de hoogste diensten in de Hofkirche.
Samen schetsen hun werken het beeld van een katholiek hof in een luthers land, waar geloof, politiek en kunst voortdurend op elkaar inwerken.
Alison Lau & Kristien Nijs, soprano
Clint Van Der Linde, alto solo
Jonathan Deceuster, alto
Charles Daniels, tenor solo
Yves Van Handenhove, tenor
Arnout Malfliet & Thomas Vandenabeele, bass
Ortwin Lowyck & Marrie Mooij, violins
Polina Babinkova, viola
Bernard Woltèche, cello
Tom Devaere, double bass
Toshiyuki Shibata & Beniamino Paganini, traversos
Marta Blawat & Petra Nuria Nieuwburg, oboes
Lisa Goldberg, bassoon
Paul Voet & Elena Torres, trumpet
Sven Beerens, timpani
Bart Naessens, organ & conducting
BachPlus
Het barokensemble BachPlus werd opgericht in 2010. De voorbije tien jaar waren opmerkelijk: BachPlus trad op in concertreeksen in Brugge, Aalst en Aardenburg (NL) en bracht tientallen concerten in de grotere Vlaamse steden en occasioneel ook in het buitenland. In deze concerten stonden werken van Johann Sebastian Bach centraal. Bachs cantates vormden de ruggengraat van de programmering maar ook de grotere werken van Bach, zoals het Magnificat, de Johannes- en Mattheuspassie en de Hohe Messe werden uitgevoerd.
BachPlus houdt ervan cantaten van Bach te flankeren en te confronteren met werken van Bachs tijdgenoten of voorlopers. Dat leidt vaak tot verhelderende artistieke inzichten en uitvoeringen. Deze programmatorische insteek komt ook tot uiting in de drie cd’s die BachPlus inmiddels opnam. De cd’s, op het label Et’cetera en Evil Penguin, werden in Vlaanderen maar ook internationaal geroemd voor hun artistieke kwaliteit en verbredende programmakeuze.
Ook de grotere concertpodia in Vlaanderen (Concertgebouw Brugge, Amuz Antwerpen, Festival Van Vlaanderen Gent..) merkten BachPlus op. In 2019 imponeerde BachPlus op Klara’s “Iedereen klassiek” in het Concertgebouw in Brugge met twee enthousiast onthaalde concerten. In de wandelgangen werd het ensemble door concertgangers als “Vlaanderens best bewaarde muzikale geheim” genoemd en geroemd.
De musici van BachPlus, allen gepokt en gemazeld door hun activiteiten in de gerenommeerde barokensemble, delen hun enthousiasme voor het geniale, alles overstijgende en steeds weer verrassende oeuvre van Bach. Onder de bezielende leiding van Klara Musicus van het jaar Bart Naessens repeteert en concerteert men uiterst professioneel maar in een warme, vriendschappelijke sfeer waarin iedereen open staat voor artistieke inbreng en ervaringen van mede-musici. Misschien is het wel deze artistieke openheid die BachPlus onderscheidt van andere ensembles en het bijwonen van hun concerten tot een intense beleving maakt.
Bart Naessens
Aangestoken door de orgelmicrobe in de klas van Chris Dubois aan het Brugse Conservatorium, studeerde Bart Naessens aan het Lemmensinstituut te Leuven bij prof. Luc Ponet. In zijn klas leerde hij niet enkel te focussen op het orgelspel an sich, maar een breed georiënteerde focus te creëren, het muzikale spectrum te verwijden en een basisrespect te hebben voor de intrinsieke schoonheid en de bijzonder diepgaande kracht van Kunst en het Schone. Een en ander bracht hem na een aantal jaar in Parijs waar hij zijn specialisatiediploma orgel (de zgn. Prix d’excellence) behaalde in het teken van ‘Franse symfonische orgelmuziek’ met grootste onderscheiding en felicitaties van de jury.
In mei 2007 studeerde hij af voor klavecimbel bij Kris Verhelst en in september 2008 behaalde hij met glans zijn Masterdiploma orkestdirectie in de klas van Edmond Saveniers. Hij volgde masterclasses bij o.a. Roland Börger (orkestdirectie), Ben van Oosten, Ludger Lohmann, Louis Robillard, Leo Van Doeselaar, Menno Van Delft, Trevor Pinnock, Skip Sempé, … Sedert het najaar 2011 is hij doctorandus aan de KU Leuven met een studie omtrent de uitvoeringspraktijk-gerelateerde consequenties van de inzetbaarheid van het ‘claviorganum’.
Barts muzikale activiteiten spelen zich op vele verschillende terreinen af. Enerzijds is hij een bijzonder gerespecteerd en gewaardeerd continuospeler (mede door zijn jarenlange studie van de ‘oude muziek’ en de correcte historische uitvoeringspraktijk ervan), anderzijds wordt hij zowel solistisch als in kamermuziekverband gezien op concertpodia in binnen- en buitenland met de meest uiteenlopende repertoires, gaande van vroege polyfonie tot creaties van hedendaagse componisten. Daardoor heeft hij het voorrecht nu al op jonge leeftijd met de meest vooraanstaande musici en gerenommeerde ensembles en orkesten te mogen musiceren en door hen uitgenodigd te worden, zoals o.m. Ensemble Explorations, Zefiro Torna, Il Gardellino, Collegium Vocale Gent, Vlaams Radiokoor en –orkest, De Nederlandse Bachvereniging, Currende (consort), Koor en orkest van de Koninklijke Muntschouwburg, La Hispanoflamenca, enz…
Sinds 1999 is Bart titularis-organist aan de Sint-Gilliskerk te Brugge. Zijn pedagogische activiteiten spelen zich af aan de academie van Blankenberge en aan de Kunsthumaniora van het Lemmensinstituut te Leuven waar hij orgel en klavecimbel doceert. Daarnaast is hij sedert september 2012 clavecinist-begeleider aan de Franstalige afdeling van het gerenommeerde Koninklijk Brussels Conservatorium en van de oude muziekafdeling van het Lemmensinstituut.
Bart legt zich steeds meer toe op het dirigeren en wordt regelmatig bij diverse koren en orkesten als gastdirigent gevraagd. Zo is hij voor een aantal producties repetent en dirigent bij het Vlaams Radiokoor. Daarnaast is hij artistiek leider van het Roeselaars Kamerkoor waarmee hij vooral het minder bekende en minder uitgevoerde repertoire voor Kamerkoor wil exploreren op een eigenzinnige, diep muzikaal geïnspireerde manier.
Recentelijk wil hij zijn inzichten en passies een eigen invulling geven. Mede daardoor richtte hij in 2007 samen met zijn vrouw Amaryllis Dieltiens het ensemble Capriola di Gioia op waar ze op een originele en geaffecteerde manier willen focussen op de uitvoeringspraktijk van het barokke repertoire. In 2010 werd een lange droom bewerkelijkt door de oprichting van het ensemble BachPlus, waar hij samen met Elisabeth Hermans een podium wil creëren voor de uitvoering van het (cantate)repertoire van JS Bach en zijn tijdgenoten. Dit project vertaalt zich momenteel in een bijzonder succes in binnen- en buitenland en weet menig melomaan te bekoren door hun originele en unieke aanpak van het Bachoeuvre. Hij is verder ook stichter-dirigent van het orkest X-travaganza waar hij reeds op (inter)nationale podia kon beluisterd worden in tal van uiteenlopende producties.
Tarieven:
Voorverkoop: 35€/25€/20€/10€/5€
Verkoop: 40€/30€/25€/10€/5€